حاصل آيد ، يا برعكس كه فصل « 1 » برودتى ، يا هبوب بادهاى شمال يا جنوب « 2 » بموضعى مىرسد ، يا مانعى بود كه نرسد ، يا دريائى باشد بر مهبّ آن بادها ، تا بخارات « 3 » بدان موضع مىرساند ، و يا دفع مىكند . اين جمله تغيّرات بسبب تغيّر « 4 » هوا باشد . و بواسطهء اين تغيّرات « 5 » تغيّر تجاويف زمينها باشد . و اكثر تكوين معادن در زمستان باشد . و اكثر ظهور جواهرى كه بسبب حرارت ظاهر شود ، در تابستان بود . و علّت حقن بخارات باشد كه بسبب سردى « 6 » هوا تحليل نپذيرد ، و تغيّرى « 7 » حاصل شود . بعد « 8 » از آن بسبب حرارت تابستان منحل شود « 9 » و فضول اين « 10 » مترشّح گردد به ظاهر « 11 » ، چنان كه بيشتر رطوبات در ابدان حيوانات در زمستان « 12 » محتقن باشد ، و بتابستان « 13 » تحليل پذيرد ، و ترشّح كند به عرق ، تقطير مسام و غير آن ، بسبب ( آنكه ) حرارت تفتيح « 14 » كند . و بخارات را به ظاهر افكند . و برودت برعكس اين معنى « 15 » باشد . و منع « 16 » تحليل و احتقان ازو حاصل آيد « 17 » . و تكوّن معدنيّات را اسباب مختلف بسيار است ، بعضى بطريق احتراق « 18 »

--> ( 1 ) - ب : يا بواسطهء فصل - ع : فضل ( 2 ) - ب : شمال و جنوب كه ( 3 ) - ج ، ن : يا بخارات ( 4 ) - ج ، ن : تغيير ( 5 ) - ع : تغيرات ( 6 ) - ب : كه بسردى ( 7 ) - ج : و تغييرى ( 8 ) - ب : و بعد ( 9 ) - ع : منجلى ( 10 ) - ب ، ن : و فصول آن ( 11 ) - ب : و به ظاهر - « به ظاهر » در : م ، نيست ( 12 ) - كلمه « در زمستان » در : ج ، ن ، نيست ( 13 ) - ع : بتابستان - ج : و در تابستان ( 14 ) - ب : تفسيح ؟ ( 15 ) - كلمهء « معنى » فقط در : ع ، است ( 16 ) - ع : و ميغ ( 17 ) - م : به ظاهر آيد ( 18 ) - ب ، ن ، ج : بعضى باحتراق .